ارزیابی مدل AquaCrop برای شبیه‌سازی عملکرد کلزای بهاره و رطوبت نیمرخ خاک تحت تنش‌های کم آبی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش اموخته

2 استادیار گروه مهندسی آب دانشگاه ارومیه

3 دانشجوی دکتری دانشگاه ارومیه

4 عضو هیئت علمی دانشگاه ارومیه

5 عضو هیئت علمی دانشگاه تبریز

چکیده

کلزا مهم‌ترین منبع روغن خوراکی پس از سویا و نخل خرما در جهان بوده و گیاه روغنی که به طور گسترده در ایران کشت می‌شود. هدف از این تحقیق، تطبیق و آزمون توانایی مدلAquaCrop برای شبیه‌سازی عملکرد دانه کلزای بهاره، بیوماس و رطوبت خاک می‌باشد. در این تحقیق، مدل AquaCrop برای شبیه‌سازی دینامیکی رشد گیاه کلزای ‌بهاره تحت شرایط محدودیت آب در شرایط اقلیمی تبریز مورد استفاده قرار گرفت. طرح آزمایشی شامل چهار تیمار آبیاری I1،I2 ، I3 و I4 بترتیب برابر آبیاری معمولی کلزا، 20، 35 و 50 درصد کمتر از نیاز پتانسیل آن در چهار تکرار بصورت طرح بلوک‌های کامل تصادفی برای دو سال زراعی 89 و 90 اجرا گردید. مدل AquaCrop با استفاده از داده‌های اندازه‌گیری شده در سال 89 واسنجی و داده‌های اندازه‌گیری شده در سال 90 اعتبار‌سنجی گردید. براساس نتایج، مدل AquaCrop عملکرد دانه را برای هر دو سال با دقت زیاد و رطوبت شبیه‌سازی‌شده توسط AquaCrop تمایل به پیروی کردن از روند داده‌های اندازه‌گیری دارد. بطور کلی شاخص‌های آماری NRMSE و d برای عملکرد نهایی محصول (05/7 درصد، 96/0)، رطوبت خاک (03/16 درصد و 77/0) بدست آمد. همچنین از خطاهای ارزیابی مانند متوسط NRMSE برای بیوماس دینامیکی در واسنجی و اعتبارسنجی به ترتیب 31/29 و 83/20 حاصل گردید. نتایج کلی نشان داد که AquaCrop یک مدل معتبر است و می‌تواند با درجه قابل اعتمادی از دقت برای بهینه‌سازی تولید کلزای بهاره و نیاز آبی در منطقه کرکج تبریز استفاده شود.

کلیدواژه‌ها