تاثیر سطوح مختلف نیتروژن بر برخی خصوصیات فیزیولوژیک و زراعی ارقام گندم (Triticum aestivum)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد زراعت، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشگاه رازی، کرمانشاه.

2 عضو هیات علمی گروه زراعت و اصلاح نباتات، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه.

3 دانشیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشگاه رازی، کرمانشاه.

4 استادیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشگاه رازی، کرمانشاه.

چکیده

به منظور ارزیابی کارایی جذب و مصرف تشعشع در ارقام گندم تحت تاثیر سطوح مختلف کود نیتروژن آزمایشی به صورت کرتهای خرد شده در قالب طرح پایه بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در سال زراعی 94-1393 اجرا شد. تیمارها شامل چهار سطح کود نیتروژن (90، 180، 300 و360 کیلوگرم اوره در هکتار) در قالب عامل اصلی و ارقام گندم (پارسی، زارع، پیشگام و اروم) در قالب عامل فرعی بودند. صفات مورد ارزیابی شامل شاخص سطح برگ، روند جذب تشعشع، سرعت رشد محصول، سرعت رشد نسبی، وزن خشک برگ، ساقه و کل، کارایی مصرف تشعشع و عملکرد دانه بود. نتایج نشان داد رقم پیشگام در مقایسه با سایر ارقام از ویژگیهای مورد ارزیابی بهتری برخوردار بود. با افزایش کود اوره از 90 به 360 کیلوگرم در هکتار، شاخص سطح برگ، میزان جذب تشعشع، سرعت رشد محصول، سرعت رشد نسبی، وزن خشک برگ، ساقه و کل و عملکرد دانه افزایش یافت. بیشترین عملکرد دانه (8950 کیلوگرم در هکتار) به رقم پیشگام و شرایط 360 کیلوگرم اوره و کمترین آن (1264 کیلوگرم در هکتار) به رقم اروم و شرایط 90 کیلوگرم اوره در هکتار مربوط بود. بیشترین و کمترین کارایی مصرف تشعشع به ترتیب در رقم پیشگام (59/1 گرم بر مگاژول) در تیمار 360 کیلوگرم اوره و رقم اروم (67/0 گرم بر مگاژول) در تیمار 90 کیلوگرم اوره در هکتار مشاهده شد. افزایش نیتروژن به نظر میرسد از طریق بهبود فتوسنتز باعث بهبود سرعت رشد محصول و تجمع ماده خشک کل گردید و از این طریق کارایی مصرف تشعشع را افزایش داد.

کلیدواژه‌ها