تاثیر عوامل اکولوژیکی بر پراکنش گیاه دارویی پنج‌انگشت (Vitex pseudo-negundo) در استان کهگیلویه و بویراحمد

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه علوم پزشکی یاسوج

2 گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فسا، فسا، ایران

3 دانشگاه پیام نور

4 دانشگاه آزاد اسلامی واحد نور

چکیده

هدف از پژوهش حاضر بررسی عوامل اکولوژیکی موثر بر پراکنش گیاه پنج انگشت در استان کهگیلویه و بویراحمد است. نقشه برداری توپوگرافی منطقه تهیه و به محیط GIS وارد گردید. با استفاده از DEM نقشه ارتفاع، شیب، جهت، تبخیر، دما، بارندگی تهیه شد. 5 رویشگاه انتخاب، سپس در هر رویشگاه، 3 پلات با ابعاد 5 x5 متر مستقر گردید. در هر پلات سطح تاج پوشش، تعداد پایه گونه پنج‌انگشت و ارتفاع بوته پنج انگشت برآورد شد. در هر پلات نمونه‌های خاک جهت اندازه‌گیری پارامترهای خاک شامل: بافت خاک، درصد کربن آلی، قابلیت هدایت الکتریکی، اسیدیته، ازت، فسفر و پتاسیم برداشت شد. جهت تجزیه‌وتحلیل داده‌های پژوهش از نرم‌افزار PC-ORD 5 استفاده شد. نتایج نشان داد گونه پنج‌انگشت در مناطقی با حداقل ارتفاع 550 متر از سطح دریا در منطقه لیشتر شروع به رشد می‌کند تا 850 متر از سطح دریا، در منطقه خان‌احمد پراکنش دارد. در مناطق مورد مطالعه، گونه پنج‌انگشت در محدوده بارش 480 میلی‌متر تا 640 میلی‌متر پراکنش دارد. گونه پنج‌انگشت، در محدوده دمایی، متوسط دمای 20 تا 25 درجه سانتیگراد می‌باشد. گونه پنج‌انگشت در خاک‌های لومی- شنی با متوسط (%) 41/1 =C، 44/7 = pH ، (mg/kg) 122/ N=، (mg/kg) 25/67P= و (mg/kg) 254= K می‌روید. با مشاهده سهم هر یک از مؤلفه‌ها در توجیه تغییرات می‌توان بیان کرد که فاکتورهای درصد سیلت، هدایت الکتریکی (EC)، تبخیر و تعرق، پتاسیم، باران، ارتفاع از سطح دریا، درصد ماسه، دما، رطوبت و فسفر بیشترین نقش را در پراکنش گونه پنج‌ انگشت دارند.

کلیدواژه‌ها