اثر محلول‌پاشی اسید سالیسیلیک، گلایسین بتائین و گاما آمینو بوتیریک اسید بر فعالیت آنتی‌اکسیدانی گیاه کارلا تحت تنش کم‌آبی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجویی کارشناسی ارشد گیاهان دارویی، گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، ایران

2 دانشگاه زنجان- عضو هیئت علمی

3 استادیار گروه علوم باغبانی دانشکده کشاورزی دانشگاه زنجان

4 عضو هیئت علمی گروه علوم باغبانی

چکیده

به‌منظور ارزیابی اثر کاربرد‌برگی اسید سالیسیلیک، گلایسین بتائین و گاما آمینوبوتیریک اسید بر فعالیت آنتی-اکسیدانی آنزیمی وغیرآنزیمی گیاه دارویی کارلا (Momordica charantia L.) تحت شرایط تنش کم‌آبی آزمایشی به‌صورت کرت‌های خرد شده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در سال 1396 در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه زنجان اجرا شد. تیمارهای آزمایش شامل سه سطح آبیاری (50، 75 و 100 درصد ظرفیت زراعی) به‌عنوان فاکتور اصلی و دو سطح اسید سالیسیلیک (2 و 4 میلی‌مولار)، گلایسین بتائین (50 و 100 میلی‌مولار) و گاما آمینوبوتیریک اسید (گابا) (10 و 20 میلی‌مولار) به‌همراه شاهد به‌عنوان فاکتورهای فرعی به‌کار برده شدند. نتایج آزمایش نشان داد که با افزایش شدت تنش کم‌آبی به‌طور معنی‌داری میزان فعالیت آنزیم‌های کاتالاز، پراکسیداز، فعالیت آنتی‌اکسیدانی برگ و همچنین محتوای فنل و فلاونوئید کل و نیز فعالیت آنتی‌اکسیدانی میوه افزایش، ولی میزان ویتامین ث کاهش یافت. اثر متقابل رژیم آبیاری با تیمارهای مورد استفاده موجب افزایش معنی‌داری در صفات مورد اندازه‌گیری شد. بالاترین میزان فعالیت آنتی‌اکسیدانی برگ و میوه به ترتیب با کاربرد 4 میلی‌مولار اسید سالیسیلیک و 100میلی‌مولار گلایسین در تنش کم‌آبی 75 درصد ظرفیت زراعی حاصل شد. با توجه به این‌که در این بررسی گیاهان تیمار شده با اسید سالیسیلیک، گلایسین بتائین و گابا در رژیم‌های آبیاری مختلف، نسبت به گیاهان شاهد از فعالیت آنتی‌اکسیدانی آنزیمی و غیرآنزیمی بالاتری برخوردار بودند، لذا به نظر می‌رسد کاربرد این مواد می‌تواند در ایجاد مقاومت به تنش کم‌آبی گیاه کارلا موثر باشد.

کلیدواژه‌ها