تنوع ژنتیکی صفات مختلف زراعی در ژنوتیپ‌های برنج (Oryza sativa L.)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه زراعت و اصلاح نبات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد چالوس. چالوس، ایران.

2 استادیار گروه زراعت و اصلاح نبات، واحد چالوس، دانشگاه آزاد اسلامی، چالوس، ایران.

3 گروه زراعت و اصلاح نبات، دانشکده کشاورزی، واحد چالوس، چالوس، ایران

4 دانشیار مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی مازندران، ساری، ایران.

چکیده

برنج یکی از مهمترین محصولات استراتژیک است که به‌عنوان غذای اصلی مردم در جهان به شمار می‌رود. در همین راستا آزمایشی با 30 ژنوتیپ بومی و اصلاح شده برنج در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در مزرعه پژوهشی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری در سال 1395-96 با چهار تکرار به اجرا درآمد. صفات مورد مطالعه، ارتفاع بوته، طول خوشه، تعداد پنجه، تعداد کل دانه، تعداد دانه پر، تعداد دانه پوک، وزن هزار دانه، عملکرد دانه، عملکرد بیولوژیک، شاخص برداشت، شاخص کلروفیل و طول دوره رویش بود. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که ژنوتیپ‌ها از نظر صفات مورد بررسی اختلاف معنی‌داری دارند که بر وجود تنوع ژنتیکی بین ژنوتیپ‌ها دلالت دارد. نتایج مقایسات میانگین نشان داد که بیشترین میانگین تعداد کل دانه و تعداد دانه پر در خوشه متعلق به ژنوتیپ کشوری بود. نتایج تجزیه به مؤلفه‌های اصلی نشان داد که پنج مؤلفه اول،050/78 درصد از تغییرات کل داده‌ها را محاسبه نمودند. تجزیه خوشه‌ای به روش جفت گروه بدون وزن با میانگین حسابی (UPGMA) و با معیار فاصله اقلیدسی برای صفات مورد بررسی، ژنوتیپ‌های مورد مطالعه را در پنج گروه تفکیک کرد.

کلیدواژه‌ها